ตะไคร่ขน (GHA) ไม่ใช่ “เคราะห์ร้าย” แต่เป็นรายงานผลการตรวจน้ำ: เมื่อไหร่ที่ยังเห็นมันโต แปลว่ายังมีธาตุอาหาร+แสงเกินและไม่มีตัวกินพอ — ยุทธการ 90 วันนี้ไล่เป็น 3 ระยะ เริ่มจากการหยุดป้อน ตามด้วยลดแหล่งสะสม และปิดเกมด้วยตัวกิน+การแข่งขันทางชีวภาพ
หลักคิด: “ตัดอาหาร 3 ทาง”
สาหร่ายเติบโตได้จาก: ① แสง ② ธาตุอาหารในน้ำ (N/P) ③ พื้นที่ว่าง+อินทรีย์สะสม — ยุทธการที่ได้ผลต้องลดทั้งสามพร้อมกัน เพราะลดอย่างเดียว (เช่น หรี่ไฟอย่างเดียว) มักได้ผลไม่ถึงเดือน
ระยะที่ 1 — วัน 0–30: หยุดเติม + วัด
- วัด PO₄ (Hanna/มาตรฐาน) + NO₃ — จดเลข: เป้าหมาย PO₄ ≤ 0.03–0.05 ppm, NO₃ ≤ 5–10 (ตู้ปะการัง)
- ลดอาหารปลา 30–50% ชั่วคราว + เลิก “อาหารเสริม” ทุกชนิดที่ไม่ได้ใช้จริง
- หาก PO₄ สูง: GFO หรือ lanthanum ตามคำแนะนำ (ดูบทความ GFO/แลนทานัม) แต่ลดแบบค่อยเป็นค่อยไป อย่าหักจาก 0.3 → 0 ใน 3 วัน (ปะการังช็อก/ฟอก)
- เก็บตะไคร่เส้นที่ยาวด้วยมือทุกสัปดาห์ (ดึงเป็นกระจุก ไม่ใช่ถอนทีละเส้น) — แต่ละครั้งที่ดึงออก = เอาธาตุอาหารออกจากระบบจริง ๆ
ระยะที่ 2 — วัน 31–60: ลดแหล่งสะสม + เพิ่มคู่แข่ง
- เป่าหิน/ดูดพื้น (vacuum) เก็บอินทรีย์ที่กอง — แหล่งคาร์บอนที่สาหร่ายกิน
- ตั้ง refugium ขนาดเหมาะกับตู้ (10–20% ปริมาตร) ใส่ Chaeto + ไฟแดง/ฟ้าสลับ 12 ชม. — Chaeto แย่ง N/P กับ GHA โดยตรง (ดูบทความ refugium/chaeto)
- เพิ่ม ตัวกินที่กินเส้นจริง: หอย Trochus จำนวนพอเหมาะ + ปูเสฉวนขนาดเล็กบางชนิด (ไม่ใช่ทุกตัวกินเส้น — ถามร้าน/ทดลอง) · ตู้ใหญ่พออาจใช้กระต่ายทะเล (sea hare) ระยะสั้น — ระวังมันตายแล้วปล่อยพิษ ต้องเอาออกเมื่อตะไคร่หมด
- ตรวจสอบแหล่งน้ำ: RO/DI เปลี่ยนเมมเบรน/เรซิน — น้ำประปารั่วผ่าน = ปุ๋ยฟรีตลอดกาล (ดูบทความน้ำ RO/DI)
ระยะที่ 3 — วัน 61–90: รักษาสมดุล
- GHA เริ่มจาง/ไม่กลับมา → ค่อย ๆ เพิ่มอาหารกลับสู่ระดับปกติที่ปะการังต้องการ
- ทำ “ปฏิทินให้อาหาร+วัด” รายสัปดาห์: ถ้า PO₄ ไต่ขึ้น ให้ลดอาหารก่อน อย่ารอให้ตะไคร่กลับมาเป็นสัญญาณ
- ถ้าถึงวัน 90 แล้วยังโต: กลับไปเช็ค 3 ปัจจัยที่ถูกมองข้าม — หินเก่าที่ดูดซับฟอสเฟต (ปลดปล่อยช้า), แสงสีแดง/ช่วงไฟยาวเกิน, จำนวนปลา/อาหารจริง (อาจต้องลดปลา)
⚠️ อย่าใช้ “สารเคมีกำจัดตะไคร่” สำเร็จรูปส่วนใหญ่ในตู้ปะการัง — หลายชนิดฆ่าไม่มีเลือก (รวมโคพีพอด/แพลงก์ตอนที่ปลาแมนดารินฯ ต้องการ) และทำให้สาหร่ายตายพร้อมกัน = น้ำเสียพุ่ง ตะไคร่รุ่นใหม่จะมาแทนที่เร็วขึ้น
📚 อ่านต่อใน กูด