ศัพท์ที่พบบ่อยในบทความและการเลี้ยงตู้ทะเล อธิบายสั้นทั้งสองภาษา — แตะศัพท์ที่ขีดเส้นใต้ในบทความเพื่อดูความหมายได้ทันที
แสดง 76 คำจากทั้งหมด 76 คำ
กระบวนการที่แบคทีเรียบนพื้นผิวไลฟ์ร็อกและวัสดุกรองเปลี่ยนแอมโมเนียที่เป็นพิษให้เป็นไนไตรต์ แล้วต่อเป็นไนเตรตที่ปลอดภัยกว่า ตู้ใหม่ต้องผ่านขั้นตอนนี้ให้เสร็จก่อนลงสิ่งมีชีวิต
The bacterial conversion of toxic ammonia to nitrite, then to the less toxic nitrate.
ของเสียจากปลาและเศษอาหารที่สลายตัว เป็นพิษสูงมาก ค่าปกติของตู้ที่พร้อมลงปลาคือ 0
Highly toxic waste from fish and decaying food; must read 0 in a cycled tank.
สารพิษระดับกลางที่เกิดจากแบคทีเรียเปลี่ยนแอมโมเนีย ค่าปกติคือ 0 ถ้าพุ่งแสดงว่าวงจรไนโตรเจนยังไม่สมดุล
Intermediary toxin produced from ammonia; should read 0.
ผลปลายทางของวงจรไนโตรเจน พิษต่ำกว่ามากแต่สะสมได้เรื่อย ๆ ควบคุมด้วยการเปลี่ยนน้ำและการส่งออกสารอาหาร
End product of the nitrogen cycle; less toxic but accumulates.
สารอาหารที่กระตุ้นการเกิดสาหร่าย มาจากอาหารและของเสีย ตู้ปะการังควรต่ำกว่า 0.05 ppm
Algae-fueling nutrient from food and waste; keep low in reef tanks.
ปริมาณเกลือที่ละลายในน้ำ วัดเป็น ppt หรืออ่านเป็นค่าความถ่วงจำเพาะ ตู้ทะเลทั่วไปอยู่ที่ 33–35 ppt
Dissolved salt content, typically 33–35 ppt.
ค่าที่รีแฟรกโตมิเตอร์ใช้แทนความเค็ม ช่วงแนะนำสำหรับตู้ทะเลคือ 1.023–1.025
Density reading used to express salinity; aim for 1.023–1.025.
ความเป็นกรด-ด่างของน้ำ ตู้ทะเลที่สมดุลจะอยู่ราว 8.1–8.4 และควรนิ่ง ไม่แกว่งมากในหนึ่งวัน
Water acidity/alkalinity; stable at 8.1–8.4.
บัฟเฟอร์ที่รักษา pH ให้นิ่ง และเป็นแหล่งคาร์บอเนตที่ปะการังใช้สร้างโครงกระดูก ช่วงแนะนำ 7–11 dKH
Buffer stabilising pH and supplying carbonate for coral skeletons.
แร่หลักที่ปะการังโครงแข็งใช้สร้างโครงกระดูก รักษาไว้ราว 380–450 ppm
Mineral used by stony corals; keep 380–450 ppm.
แร่ที่ช่วยให้แคลเซียมและ KH คงตัว รักษาไว้ราว 1250–1350 ppm ก่อนไล่แก้ค่า Ca/KH
Keeps calcium and carbonate in balance; 1250–1350 ppm.
การเปลี่ยนน้ำบางส่วนเป็นประจำเพื่อกำจัดไนเตรตและเติมแร่ธาตุกลับ ปกติ 10–20% ทุก 1–2 สัปดาห์
Regular partial replacement removing nitrates and restoring trace elements.
วิธีดึงไนเตรตและฟอสเฟตออกจากระบบ เช่น ปลูกสาหร่ายในรีฟิวเจียม ใช้ GFO สกิมเมอร์ หรือเปลี่ยนน้ำ
Methods that remove nitrate/phosphate: macroalgae, GFO, skimming, water changes.
น้ำประปาที่ผ่านการกรองแบบออสโมซิยัมย้อนกลับและไอออนแลกเปลี่ยนจนบริสุทธิ์ ใช้ผสมเกลือเพื่อไม่เติมสิ่งเจือปนเข้าตู้
Highly purified water used for mixing saltwater.
ค่าวัดความบริสุทธิ์ของน้ำ RO/DI หน่วย ppm ยิ่งต่ำยิ่งดี ควรอยู่ใกล้ 0
Purity reading for RO/DI water; should be near 0 ppm.
อุปกรณ์วัดค่าน้ำ เช่น แอมโมเนีย ไนเตรต ฟอสเฟต KH เป็นสิ่งจำเป็นของการเลี้ยงตู้ทะเล ไม่ต้องเดาจากสายตา
Kits for measuring ammonia, nitrate, phosphate, KH, etc.
เครื่องวัดความเค็มที่แม่นยำกว่าไฮโดรมิเตอร์ ควร calibrate ด้วยน้ำ RO/DI ก่อนใช้ทุกครั้ง
Accurate salinity meter; calibrate with RO/DI water.
การเติมแคลเซียม KH และธาตุปริมาณน้อยเข้าตู้ปะการังอย่างสม่ำเสมอ เพื่อชดเชยส่วนที่ปะการังใช้ไป
Supplementing Ca/KH/trace elements consumed by corals.
สูตรเติมสารสามส่วนพร้อมกัน คือ แคลเซียม คาร์บอเนต/ALK และเกลือปรับสมดุล เป็นวิธีเติมสารที่นิยมในตู้ปะการัง
Three-part calcium/alkalinity/salt supplementation scheme.
ถังที่ละลายเม็ดอาราโกไนต์ด้วยน้ำที่เติม CO₂ ให้ปล่อยแคลเซียมและ KH กลับเข้าตู้โดยอัตโนมัติ เหมาะกับตู้ที่ปะการังหนาแน่น
Reactor dissolving aragonite with CO₂ to supply Ca/KH.
น้ำปูนขาวอิ่มตัวที่เติมผ่านน้ำเติมระเบิด ช่วยยก KH/แคลเซียมและจับฟอสเฟตไปด้วย ต้องเติมช้า ๆ
Saturated limewater used in top-off to raise Ca/KH and bind phosphate.
สารดูดซับฟอสเฟตแบบเม็ด ใช้ในคอลัมน์ไหลเพื่อลดฟอสเฟตและคุมสาหร่ายในตู้ปะการัง
Ferric oxide media that adsorbs phosphate.
สารดูดซับสีเหลืองและสารอินทรีย์ตกค้าง ทำให้น้ำใสขึ้น ควรเปลี่ยนทิ้งเป็นระยะ
Media removing discolouration and dissolved organics.
ก๊าซออกซิไดซ์ที่เพิ่มความใสและลดเชื้อลอยน้ำ ต้องใช้ผ่านเครื่องควบคุมและต่อด้วยคาร์บอนเสมอ
Oxidiser improving clarity and pathogen control; use with a controller and carbon.
หลอดอัลตราไวโอเลตที่ทำลายเชื้อลอยในน้ำเมื่อน้ำไหลผ่านด้วยอัตราที่เหมาะกับกำลังหลอด
UV light killing waterborne pathogens at a matched flow rate.
หินปะการังรูพรุนที่มีแบคทีเรียและจุลินทรีย์อาศัย เป็นทั้งระบบกรองชีวภาพหลักและภูมิทัศน์ของตู้
Porous rock hosting the main biological filtration.
ทรายที่บรรจุแบคทีเรียและจุลินทรีย์มาก่อน ช่วยเร่งวงจรไนโตรเจนและเป็นโซนดีไนไทรฟิเคชันในชั้นทรายลึก
Sand seeded with bacteria that speeds up cycling.
กลุ่ม Nitrosomonas และ Nitrobacter ที่เปลี่ยนแอมโมเนียเป็นไนไตรต์และไนเตรต ใช้เวลาหลายสัปดาห์ในการตั้งตัวในตู้ใหม่
Bacteria converting ammonia→nitrite→nitrate; take weeks to establish.
การที่แบคทีเรียไร้ออกซิเจนในชั้นทรายลึกหรือโพรงหินเปลี่ยนไนเตรตเป็นก๊าซไนโตรเจนที่ระเหยออกจากระบบได้
Anaerobic bacteria converting nitrate to nitrogen gas.
การใช้แบคทีเรียบนพื้นผิวจำนวนมากย่อยของเสียให้เป็นสารที่พิษน้อยลง เป็นหัวใจของการเลี้ยงตู้ทะเล
Breaking down waste via bacteria on surfaces.
การดักเศษตะกอนด้วยสำลี ถุงกรอง หรือฟิลเตอร์กล ควรล้างหรือเปลี่ยนบ่อย ๆ ไม่ให้ตะกอนสลายกลับเป็นแอมโมเนีย
Physically trapping particulates; rinse media often.
เครื่องเป่าฟองละเอียดเพื่อดึงโปรตีนและของเสียอินทรีย์ออกจากน้ำก่อนที่จะสลายเป็นแอมโมเนีย คือการกำจัดของเสียก่อนเข้าระบบ
Removes dissolved organics via fine bubbles before they decay.
ถังรองที่รับน้ำล้นจากตู้หลักมาเก็บอุปกรณ์กรองและเพิ่มปริมาตรน้ำรวม ทำให้ค่าน้ำนิ่งขึ้นและตู้แสดงสวยกว่า
Secondary tank housing equipment and adding water volume.
ระบบพาน้ำจากตู้แสดงลงซัมพ์แบบควบคุม มีทั้งแบบเจาะตู้และแบบห้อย ต้องกันลูกปลาและเสียงน้ำตก
Controlled path moving water from display to sump.
ปั๊มที่ดันน้ำจากซัมพ์กลับขึ้นตู้แสดง เลือกขนาดให้หมุนเวียนน้ำราว 10–20 เท่าของปริมาตรตู้ต่อชั่วโมง
Pump returning water from sump to display.
การหมุนเวียนของน้ำในตู้ ปะการังต้องการการไหลที่พอเหมาะเพื่อรับอาหารและพัดสิ่งสกปรก ไม่ใช่แรงเกินหรือนิ่งเกินไป
Water movement; corals need adequate, not violent, flow.
ปั๊มในตู้ที่สร้างกระแสน้ำและคลื่นจำลองแบบธรรมชาติ ช่วยพัดเศษอาหารและกระจายออกซิเจน
Pump creating turbulent, natural-like flow.
เครื่องทำความเย็นควบคุมอุณหภูมิตู้ จำเป็นมากในบ้านที่อากาศร้อนอย่างประเทศไทย เพราะปะการังทนร้อนเกิน 28°C ได้ไม่ดี
Cooler keeping temperature stable in hot climates.
เครื่องเติมน้ำจืดชดเชยส่วนที่ระเหยโดยอัตโนมัติ ทำให้ความเค็มนิ่งตลอดวันโดยไม่ต้องเติมเอง
Device replacing evaporated freshwater automatically.
แรงเสียดทานในท่อและความสูงที่ทำให้ปั๊มจ่ายน้ำจริงได้น้อยกว่าค่าบนกล่อง ต้องคิดก่อนเลือกปั๊ม
Pipe friction reducing actual pump output.
ภาวะที่ระบบหยุดหมุนเวียน สิ่งที่อันตรายต่อปลาก่อนค่าน้ำคือการขาดออกซิเจน ควรมีแผนสำรองไฟหรือถ่านอากาศ
When circulation stops; oxygen runs out before water fouls.
โรคปรสิต Cryptocaryon irritans ทำให้เกิดจุดขาวเล็ก ๆ ทั่วลำตัวและครีบ ปลาถูไหล่และหอบ การรักษาต้องแยกปลาออกมาจัดการอย่างถูกวิธี
Parasite causing white spots; treat in a separate tank.
โรคปรสิต Amyloodinium ดูเหมือนผงทองบาง ๆ บนตัวปลา รุนแรงกว่าจุดขาวและฆ่าปลาได้เร็วมาก พบแล้วต้องรีบแยก
Fast-killing parasite with a golden dusty appearance.
อาการแผล จุดแดง ครีบเน่า หรือปลาซึมผิดปกติ มักตามหลังความเครียดหรือบาดเจ็บ ต้องแก้คุณภาพน้ำควบคู่กับการรักษา
Often follows stress/wounds; fix water quality too.
การแยกปลาใหม่ไว้ในตู้ต่างหาก 2–4 สัปดาห์เพื่อสังเกตโรคก่อนลงตู้หลัก เป็นวิธีป้องกันโรคที่คุ้มค่าที่สุด
Isolating new fish 2–4 weeks before the display tank.
การค่อย ๆ ปรับอุณหภูมิ ความเค็ม และค่าน้ำให้ปลาใหม่คุ้นก่อนปล่อยลงตู้ เพื่อลดความเครียดซึ่งเป็นต้นเหตุของโรค
Slowly matching parameters before release.
สัญญาณเตือนแรกของความเครียดหรือโรค ให้ตรวจค่าน้ำและสังเกตพฤติกรรมก่อน แล้วจึงหาสาเหตุอื่น
Early warning sign; check water parameters first.
การรักษาปลาด้วยยา เช่น คอปเปอร์ หรือ praziquantel ต้องวัดขนาดให้ถูกต้องและทำในตู้กักกันเท่านั้น ห้ามใช้ยาในตู้ปะการัง
Dose accurately, and only in a quarantine tank.
ยาฆ่าปรสิตหลักในตู้กักกัน เป็นพิษต่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังและปะการังรุนแรง ต้องวัดค่าระหว่างใช้ด้วยชุดทดสอบ
Effective antiparasitic; toxic to inverts, must be tested during use.
การลดความเค็มลงต่ำกว่า 1.009 ในตู้กักกันเพื่อกำจัดจุดขาว เป็นทางเลือกแทนคอปเปอร์แต่ต้องทำอย่างระวัง
Lowered salinity to kill ich in quarantine.
ภาวะที่ตู้ใหม่ยังไม่มีแบคทีเรียเพียงพอ แอมโมเนียและไนไตรต์จึงพุ่งสูงจนปลาป่วยหรือตาย ป้องกันได้ด้วยการไซเคิลให้ครบก่อนลงปลา
Lethal ammonia/nitrite spikes in uncycled tanks.
ปะการังโครงแข็งที่มีโพลิปเล็ก เช่น Acropora ต้องการแสง การไหล และค่าน้ำที่เสถียรสูง เป็นกลุ่มที่เลี้ยงยากที่สุด
Small-polyp stony corals like Acropora; the most demanding.
ปะการังโครงแข็งโพลิปใหญ่ เช่น Euphyllia, Torch โตช้าและทนกว่า SPS เหมาะกับผู้เลี้ยงระดับกลาง
Large-polyp stony corals; more forgiving than SPS.
ปะการังที่ไม่สร้างโครงแข็ง เช่น หนังเห็ด โซ การ์เดียน โตเร็ว เลี้ยงง่ายที่สุด เหมาะเป็นตัวแรกของมือใหม่
Easiest corals; no stony skeleton.
ปะการังนุ่มโพลิปสีสดที่ขยายพันธุ์เร็ว นิยมเก็บเป็นชุดสี ระวังสาร palytoxin ที่ผิวเมื่อต้องจับหรือตัด
Fast-spreading soft coral; handle with care (palytoxin).
ภาวะที่เนื้อเยื่อปะการังหลุดลอยอย่างรวดเร็วภายในวันเดียว มักจากค่าน้ำหรืออุณหภูมิแกว่ง ต้องตัดแยกส่วนที่ยังดีทันที
Rapid tissue sloughing; fragment healthy parts immediately.
ช่วงคลื่นแสงที่สาหร่ายในเนื้อเยื่อปะการังใช้สังเคราะห์แสงได้ วัดเป็น µmol/m²/s เพื่อเทียบความเข้มแสงจริงที่ตำแหน่งปะการัง
Usable light wavelengths, measured in µmol at the coral's position.
แสงช่วงสีน้ำเงินเข้มถึงใกล้ยูวี ซึ่งปะการังใช้ได้ดีและทำให้สีฟลูออเรสเซนต์ของปะการังเด่นขึ้น
Blue-spectrum light that corals use well; boosts fluorescence.
หน่วยบอกโทนสีของหลอดไฟ ตู้ปะการังนิยม 14,000K–20,000K ยิ่งเลขสูงยิ่งอมน้ำเงิน
Colour tone rating of reef lighting; 14K–20K is common.
สัตว์ในกลุ่ม Actiniaria ที่ปลาการ์ตูนอาศัยอยู่ด้วย ต้องการแสงและการไหลดีจึงอยู่รอดยาว ไม่ใช่ของประดับที่เลี้ยงง่าย
Host animal for clownfish; needs strong light and flow.
หอย Tridacna ที่มีสาหร่ายสร้างอาหารอยู่ในเนื้อเยื่อ ต้องการแสงสูงมากและแคลเซียมเพียงพอจึงโตสวย
Light-loving clam with symbiotic algae.
จุลินทรีย์กระดองจิ๋วที่เป็นอาหารสดธรรมชาติของปลาและช่วยกินตะกอน ถ้าประชากรมากแสดงว่าระบบตู้ดีมาก
Tiny crustaceans: natural live food and cleanup crew.
กลุ่มสัตว์ที่เก็บกินสาหร่ายและเศษอาหาร เช่น หอยเสือภาพ ปูเม็กซิกัน กุ้งแมลงภู่ คัดตามขนาดตู้และอาหารที่มี
Snails, crabs and shrimp that graze algae and detritus.
โซนแยกที่ปลูกสาหร่ายใหญ่และเลี้ยงจุลชีพ ทำหน้าที่ส่งออกไนเตรต/ฟอสเฟตและเพาะอาหารสดไปให้ตู้หลัก
Algae/copepod growing zone that exports nutrients.
ฟิล์มสีน้ำตาลบนพื้นทรายและหินช่วงตู้ใหม่ มักหายเองเมื่อซิลิเกตในน้ำหมดไป ไม่ต้องตกใจ
Brown film common in new tanks; fades once silicates are used up.
สาหร่ายเส้นยาวที่บ่งชี้ว่าไนเตรตหรือฟอสเฟตสูง ต้องแก้ที่ต้นเหตุสารอาหาร ไม่ใช่แค่ถอนออกแล้วรอกลับมา
Signals excess nutrients; fix the source, not just the symptom.
ฟิล์มสีแดงเข้มที่ลามบนพื้นทรายและหิน มักเกิดจากสารอาหารสูงร่วมกับจุดที่การไหลตาย ดูดออกและเพิ่มการไหล
Red slime from excess nutrients and dead-flow spots.
คำที่ใช้บอกว่าปลาหรือสัตว์ชนิดนั้นไม่กัดปะการังหรือสัตว์อื่น แต่ไม่มีการันตีร้อยเปอร์เซ็นต์ ควรเช็ครายชนิดเสมอ
"Won't harm corals" — not a guarantee; verify per species.
ความเป็นไปได้ที่จะเลี้ยงสัตว์หลายชนิดร่วมกันโดยไม่ไล่กัด พิจารณาจากขนาดโต นิสัย อาณาเขต และลำดับการลงปลา
Whether species can coexist without aggression.
พฤติกรรมเข้าตีพื้นที่ของปลา เกิดบ่อยเมื่อลงปลาที่ใกล้เคียงกัน หรือเมื่อเปลี่ยนลำดับการลงปลาใหม่
Territorial chasing; manage species and stocking order.
ปลาที่เกิดและเติบโตในฟาร์ม ผ่านการปรับตัวกับอาหารสำเร็จรูปมาแล้ว มักแข็งแรงกว่าและไม่กระทบระบบนิเวศทะเล
Farm-raised fish; hardier and more sustainable.
ปลาที่จับมาจากทะเล ยังไม่คุ้นอาหารสำเร็จรูป ต้องกักกันและปรับอาหานานกว่าปลาเพาะเลี้ยง
Fish collected from the ocean; quarantine longer.
อาหารสดที่แช่แข็ง เช่น ไรทะเล กุ้งฝอย แมงกะพรุนหั่น เป็นอาหารหลักที่ดีกว่าเม็ดอย่างเดียว ควรละลายและล้างก่อนให้
Staple diet; thaw and rinse before feeding.
สาหร่ายแผ่นแห้งสำหรับปลาแทงก์และปลากินพืช ติดกับที่หนีบใต้น้ำให้ปลาตัดกินเองตามธรรมชาติ
Dried seaweed sheets for tangs and grazers.
พฤติกรรมปลาการ์ตูนที่เข้าอาศัยในดอกไม้ทะเลเพื่อความปลอดภัย ปลาไม่ทุกตัวจะเข้าดอกที่เตรียมไว้ให้ ต้องอดทนรอ
Clownfish sheltering in anemones; never guaranteed.
การผสมเกลือทะเลกับน้ำ RO/DI จนได้ความเค็มที่ต้องการ ควรผสมล่วงหน้า ตีให้ละลายหมด และให้อุณหภูมิเท่ากับตู้ก่อนใช้
Pre-mix and aerate saltwater to match tank temperature.