แสงสว่างกับตู้ทะเล: PAR สเปกตรัม และการตั้งเวลาเปิดไฟ

ปะการังได้พลังงานส่วนใหญ่จากสาหร่ายเซลล์เดียว "ซูแซนเทลลี" ที่อาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อมัน สาหร่ายนี้สังเคราะห์แสงแล้วแบ่งอาหารให้ปะการัง แสงจึงไม่ใช่แค่ "เปิดให้สวย" แต่คือ อาหารหลักของปะการัง

วัดแสงด้วย PAR ไม่ใช่วัตต์

PAR (Photosynthetically Active Radiation) คือปริมาณแสงช่วง 400–700 นาโนเมตรที่พืช/ปะการังใช้ได้จริง หน่วย µmol/m²/s — หลอดไฟ "กี่วัตต์" บอกไม่ได้ว่าปะการังได้แสงเท่าไหร่ เพราะขึ้นกับชนิดหลอด ระยะห่าง และความลึกน้ำ

ตาราง PAR ตามชนิด

สเปกตรัม: ทำไมต้อง "น้ำเงิน"

คลอโรฟิลล์ของซูแซนเทลลีดูดซับแสงช่วง น้ำเงิน–ม่วง (400–480 nm) ได้ดีที่สุด ไฟตู้ทะเลจึงเน้นน้ำเงิน + ขาวบางส่วน (อุณหภูมิสี 14,000–20,000K) แสงแดงมากเกินทำให้ SPS ซีดเป็นน้ำตาล และกระตุ้นตะไคร่ ไฟ full-spectrum ที่ปรับช่องน้ำเงิน/ขาวแยกได้คือทางเลือกยืดหยุ่นสุด

ชนิดของหลอดไฟ

• LED: นิยมสุด ประหยัดไฟ ความร้อนต่ำ ปรับสี/ความเข้ม/เวลาได้
• T5: แสงนุ่มกระจายสม่ำเสมอ เหมาะตู้กว้าง ต้องเปลี่ยนหลอดทุก 12–18 เดือน
• เมทัลฮาไลด์ (MH): ความเข้มสูงสุดสำหรับตู้ใหญ่ SPS แต่กินไฟและร้อน

เปิดไฟกี่ชั่วโมง

• รวม 8–11 ชม./วัน ไม่ใช่เต็มกำลังทั้งวัน
• ไล่ขึ้น (ramp up) 1–2 ชม. → พีค 4–6 ชม. → ไล่ลง (ramp down) 1–2 ชม.
• ตู้ปลาล้วนเปิด 8–10 ชม. แค่ให้เห็นปลาและคุมตะไคร่

ปรับความเข้มยังไงไม่ให้ฟอกขาว

• เริ่มที่ 40–60% ของเป้าหมาย แล้ว เพิ่ม 5–10% ต่อสัปดาห์
• ปะการังใหม่วางตำแหน่งแสงอ่อน (ล่าง) ก่อน ค่อยขยับขึ้นทีละขั้นต่อสัปดาห์
• แสงเกิน: ปะการังหดช่วงกลางวัน ปลาย/ผิวซีดขาว (ฟอกขาว) → ลดความเข้มทันที
• แสงน้อย: โพลิปยืดเต็มที่แต่สีซีดออกน้ำตาล โตช้า → ค่อย ๆ เพิ่ม