กักโรคปลาทะเลใหม่: ขั้นตอนละเอียด + ยาที่ใช้

สาเหตุอันดับหนึ่งที่โรคระบาดในตู้ทะเลคือ ปลาตัวใหม่ที่ดูแข็งแรงแต่พาเชื้อมาติด — ปลาเดิมไม่มีภูมิคุ้มกันเชื้อแปลกปลอม ตู้ทั้งตู้ก็ล้มได้ใน 2–3 วัน การ "กักโรค" ปลาใหม่ทุกตัวก่อนลงตู้หลักคือประกันที่คุ้มที่สุด

ตู้กักโรค (QT) หน้าตายังไง

• ตู้เปล่า 20–40 ลิตร: ไม่มีทราย ไม่มีหิน (ยากินทราย/หินได้ และทำความสะอาดยาก)
• กรองฟองน้ำ + หัวทราย (air stone): เพิ่มออกซิเจน เพราะยาหลายตัวลดออกซิเจนในน้ำ
• ฮีตเตอร์ + เทอร์โมมิเตอร์
• ท่อ PVC สั้น ๆ: ให้ปลาแอบ ไม่เครียด
• แถบวัดแอมโมเนีย (ammonia badge): เห็นค่าตลอดเวลา เพราะตู้ QT กรองชีวภาพน้อย
• ไฟอ่อน ๆ สำหรับสังเกตปลา

ตั้งตู้ QT ให้ห่างจากตู้หลักอย่างน้อย 3 เมตร (ถ้าแยกห้องได้ยิ่งดี) — ละอองน้ำกระเด็นสามารถพาเชื้อ Cryptocaryon (จุดขาว) ข้ามตู้ได้

ขั้นตอนรับปลาใหม่

1. ปรับอุณหภูมิ: ลอยถุงในตู้ QT 15–20 นาทีให้อุณหภูมิเท่ากัน (ห้ามเปิดถุงระหว่างนี้)
2. ปรับน้ำ (acclimation): ค่อย ๆ หยดน้ำตู้ QT ใส่ถุงทีละน้อย 30–60 นาที ให้ปลาปรับความเค็ม/pH — วิธีหยดช้า (drip) ปลอดภัยสุด
3. ห้ามเทน้ำถุงลงตู้: น้ำในถุงมีแอมโมเนียและอาจมีเชื้อ ใช้ตาข่ายช้อนตัวปลาลงตู้ QT
4. ปิดไฟ 1 วันแรก ให้ปลาพักฟื้นจากความเครียดขนส่ง

กักนานแค่ไหน + ใช้ยาอะไร

• ปลาไวต่อทองแดง (เช่น ปลานกแก้ว wrasse บางชนิด) ต้องค่อย ๆ ไล่ระดับทองแดงจากต่ำไปสูง และเฝ้าดูอาการ
• ถ้าไม่อยากใช้ยา อีกวิธีคือ ลดความเค็ม (hyposalinity 1.009) นาน 4–6 สัปดาห์ ใช้ได้กับจุดขาว แต่ไม่ฆ่ากำมะหยี่
• ระหว่างกักให้อาหารพอประมาณ (อย่าเหลือ) และเปลี่ยนน้ำบ่อย คุมแอมโมเนียให้ 0

กฎเหล็กของตู้กักโรค

• อุปกรณ์ของตู้ QT (ตาข่าย สายยาง ถัง) แยกชุด กับตู้หลัก ห้ามใช้ร่วมกัน
• ทองแดงเป็นพิษต่อปะการัง กุ้ง ปู ดอกไม้ทะเล — ห้ามใช้ในตู้หลักเด็ดขาด ใช้ในตู้ QT เท่านั้น
• หลังใช้เสร็จ ล้าง-ตากตู้ QT ให้แห้งสนิทก่อนใช้รอบหน้า