ปลาและปะการังทะเลวิวัฒนาการมาในน้ำที่ "ค่าคงที่มหาศาล" พอมาเลี้ยงในตู้ปิด ค่าต่าง ๆ จะแกว่งง่าย การรู้ว่า ค่าอะไรควรเป็นเท่าไหร่ และตรวจบ่อยแค่ไหน คือทักษะแรกที่ต้องมี
ตารางค่าพื้นฐาน (จำ 8 ตัวนี้พอ)
| พารามิเตอร์ | ค่าที่เหมาะสม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| อุณหภูมิ | 24–27 °C | แกว่งไม่เกิน 1–2 °C/วัน |
| ความเค็ม (SG) | 1.024–1.026 (≈35 ppt) | วัดด้วย refractometer |
| pH | 8.1–8.4 | แกว่งกลางวัน/กลางคืนเล็กน้อยปกติ |
| ความกระด้าง (KH) | 8–9 dKH (ช่วง 7–12) | สำคัญสุดสำหรับปะการัง |
| แคลเซียม (Ca) | 400–450 ppm | ปะการังใช้สร้างโครงกระดูก |
| แมกนีเซียม (Mg) | 1,250–1,400 ppm | ช่วยให้ Ca/KH อยู่ตัว |
| ไนเตรต (NO₃) | ตู้ปลาล้วน < 20 ppm / รีฟ 2–10 ppm | ไม่ต้องเป็น 0 (ตู้รีฟ 0 = ปะการังซีด) |
| ฟอสเฟต (PO₄) | 0.02–0.10 ppm | สูง → ตะไคร่บุก |
| แอมโมเนีย (NH₃) | 0 ppm | มีค่าเมื่อไหร่ = ปลาเสี่ยงตาย |
| ไนไตรต์ (NO₂) | 0 ppm | ตู้ที่สมบูรณ์ต้องเป็น 0 |
แต่ละค่าสำคัญยังไง
- อุณหภูมิ: ร้อนเกิน → น้ำอุ้มออกซิเจนน้อย ปลาเครียด; แกว่งแรง → ปลาป่วยง่าย
- ความเค็ม: น้ำระเหย = น้ำจืดหายไป (เกลือไม่ระเหย!) ความเค็มจึงค่อย ๆ สูงขึ้น ต้องเติมน้ำจืด RO/DI ชดเชย
- KH: เป็น "กันชน" ไม่ให้ pH ตก และเป็นวัตถุดิบสร้างโครงกระดูกปะการัง — ค่าตกปุ๊บปะการังจะชะงักทันที
- Ca / Mg: วัตถุดิบของโครงกระดูกและเปลือก ถ้า Mg ต่ำ Ca กับ KH จะรักษาให้อยู่ตัวยาก
- NO₃ / PO₄: สารอาหาร — สูงเกิน = ตะไคร่บุก, ต่ำเกิน (รีฟ) = ปะการังซีด/ตายช้า
ตรวจบ่อยแค่ไหน
| ช่วง | ตรวจอะไร / ความถี่ |
|---|---|
| ตู้ใหม่ (กำลังไซเคิล) | แอมโมเนีย+ไนไตรต์ ทุกวัน; ไนเตรต ทุก 2–3 วัน; pH/ความเค็ม/อุณหภูมิ ทุกวัน |
| ตู้หลัก (เลี้ยงแล้ว) | ความเค็ม+อุณหภูมิ ทุกวัน (ดูตัวเลข); ไนเตรต+ฟอสเฟต+pH ทุกสัปดาห์; KH 1–2 ครั้ง/สัปดาห์; Ca รายสัปดาห์; Mg ทุก 2 สัปดาห์ |
ค่าเพี้ยนแล้วแก้ยังไง
- ความเค็มสูง: เติมน้ำจืด RO/DI ทีละน้อย อย่าเทรวดเดียว
- KH ตก: เปลี่ยนน้ำ + เติม buffer ตามขนาด (ค่อย ๆ เติม)
- Ca/Mg ต่ำ: เติมสารละลาย Ca/Mg หรือเปลี่ยนน้ำด้วยเกลือคุณภาพดี
- NO₃/PO₄ สูง: เปลี่ยนน้ำถี่ขึ้น + ตรวจระบบกรอง/สกิมเมอร์ + ใช้ GFO (ฟอสเฟต) + ลดอาหาร
- pH ต่ำ: เพิ่มการแลกเปลี่ยนอากาศ (เป่าผิวน้ำ) ลด CO₂ ในห้อง อย่ารีบเท buffer แบบไม่วัด KH
หลักใหญ่ของน้ำทะเลคือ "ความเสถียรสำคัญกว่าตัวเลขเป๊ะ" — ค่า KH 8.5 ที่นิ่งทุกวัน ดีกว่าไล่ให้ได้ 9.0 แล้วแกว่งขึ้นลงตลอด การเปลี่ยนน้ำสม่ำเสมอคือตัวช่วยคุมค่าทุกตัวในทีเดียว
📚 อ่านต่อในหมวดเดียวกัน