นอกจาก Aiptasia และไส้เดือนทะเลที่หลายคนรู้จัก ยังมีปรสิตตัวจิ๋วที่โจมตีปะการัง SPS โดยเฉพาะ ถ้าไม่รู้จัก ปะการังอาจค่อย ๆ เสียหายจนตายทั้งก้อนโดยไม่รู้สาเหตุ

Red Bug (Tegastes acroporanus)

เป็นโคพีพอด (copepod) ตัวจิ๋วสีแดง/เหลืองประมาณ 0.5 มม. คลานอยู่บนกิ่ง Acropora อาการ: โพลิปไม่ค่อยยืด สีซีดลง มีจุดเล็ก ๆ บนกิ่งและบางครั้งเห็นตัววิ่งตามโคนกิ่ง แพร่จาก Acropora สู่ Acropora (ไม่ค่อยข้ามชนิด) วิธีกำจัด: ยา Milbemycin oxime (Interceptor/Tmil) ในตู้กักโรค/ตู้หลักตามคำนวณน้ำหนักน้ำ ทำซ้ำ 1–2 ครั้งห่างกัน 1–2 สัปดาห์เพื่อฆ่าตัวที่ฟักใหม่ ปลากระเบน/กุ้ง/ปูบางชนิดไวต่อยา ควรถามข้อมูลก่อนใช้

Montipora-eating Nudibranch

ทากทะเลตัวเล็กสีขาว/ครีมกินเนื้อ Montipora โดยเฉพาะ อาการ: วงเนื้อขาว ๆ หายไปเป็นหย่อมตามแผ่น/กิ่ง เห็นไข่เป็นวงสีขาวรอบฐาน ตัวเต็มวัยซ่อนใต้กิ่งกลางวัน กำจัดยากเพราะไข่ทนยา ต้องใช้วิธีผสม: จุ่ม dip ฆ่าตัวที่ติดมา, หยิบตัวและขูดไข่ออกด้วยแปรงนุ่ม, ทำซ้ำทุก 3–5 วันหลายรอบในตู้กักโรคจนกว่าจะไม่เห็นตัว/ไข่ ห้ามนำ Monti ที่ติดเชื้อเข้าตู้หลักเด็ดขาด

Acro-eating Flatworm (AEFW)

หนอนตัวแบนสีน้ำตาลรูปไข่ยาว ~1 ซม. กินเนื้อ Acropora ทิ้งรอยขาวตีเส้นตามกิ่ง วางไข่เป็นกระจุกสีน้ำตาลบนโครง อาการระยะแรกสังเกตยาก (กิ่งถอยห่างจากแท่น) วงจรไข่ทนสารเคมีส่วนใหญ่ ต้อง dip ฆ่าตัวในตู้กักโรค แล้ว dip ซ้ำ 2–3 ครั้งห่างกัน 5–7 วันเพื่อรอไข่ฟัก ร่วมกับการดูด/ขูดไข่บนฐาน ห้ามวางปะการังที่ยังไม่แน่ใจชิดกิ่งอื่น

หลักการกำจัดให้อยู่หมัด

1) ตู้กักโรค/สังเกต (QT) สำหรับ SPS ใหม่ทุกก้อนอย่างน้อย 4–8 สัปดาห์ 2) dip ทุกก้อนก่อนเข้าตู้ 3) จดและตามอาการทุกสัปดาห์ 4) ใช้ยา/สารเคมีในตู้ที่ควบคุมได้และทำซ้ำตามวงจรไข่ — การทำครั้งเดียวมักไม่เด็ดขาด 5) แยกอุปกรณ์/ถุงมือ/มือระหว่างตู้กักกับตู้หลัก

อาการเตือนภัยรวม

โพลิปไม่ยืดทั้งที่ค่าน้ำปกติ, เนื้อขาวถอยเป็นหย่อม/เส้น, เห็นวัตถุเล็ก ๆ คลานหรือวงไข่รอบฐาน, ปะการังเสียสีและเนื้อร่นเรื่อย ๆ ถ้าเจอสัญญาณเหล่านี้ให้แยกก้อนนั้นออกมากักทันทีก่อนลาม

💡 ปรสิตพวกนี้ส่วนใหญ่มากับปะการังที่ซื้อ/แลกโดยไม่ได้กักโรค การ dip + QT ทุกก้อนใหม่คือการลงทุนที่ถูกที่สุด ป้องกันง่ายกว่ากำจัดหลังแพร่ทั่วตู้มาก

📚 บทความที่เกี่ยวข้อง

กักโรคปะการังและน้ำยา Dip · ศัตรูในตู้ปะการัง · Acropora (SPS): คู่มือเลี้ยงขั้นสูง · ปะการังไม่บาน/ฟอกขาว · Montipora: SPS ตัวเริ่มต้น

📚 อ่านต่อในหมวดเดียวกัน