ไฟดับ 2–4 ชม. ในเมืองไทยคือฝันร้ายของตู้รีฟ: ออกซิเจนหมดก่อนอุณหภูมิ — ระบบสำรองที่ดีต้องออกแบบจาก “โหลดจำเป็น” + “เวลาที่ต้องการ” ด้วยสูตรเดียวกับวิศวกร ไม่ใช่ซื้อ UPS ใหญ่ที่สุดที่งบถึง
โหลดจำเป็น (เรียงลำดับ)
- อันดับ 1: ปั๊มไหลเวียน/ปั๊มย้อน (ออกซิเจน) — ปลา/ปะการังตายจากขาด O₂ เร็วกว่าขาดความร้อน (ดู แผนรับมือไฟดับ และ ออกซิเจนละลาย)
- อันดับ 2: ปั๊มดูด/สกิมเมอร์ (ถ้าเหลือไฟ) — กันน้ำล้นและช่วยแลกแก๊ส
- อันดับ 3 (อาจตัด): ไฟปะการัง ฮีตเตอร์/ชิลเลอร์ ไฟห้อง — ประหยัดแบตให้โหลดสำคัญ
สูตรคำนวณ
พลังงานที่ต้องการ (Wh) = กำลังรวม (W) × ชั่วโมงที่ต้องการ
แบตเตอรี 12V ต้องมีขนาด Ah = (Wh ÷ 12) ÷ 0.7 (เผื่อประสิทธิภาพอินเวอร์เตอร์ ~85% + กันแบตdeep discharge เหลือ ~20%)
ตัวอย่าง: ปั๊มไหลเวียน 30W + ปั๊มย้อน 20W = 50W ต้องการ 6 ชม. → 300Wh → 12V ต้องการ ~300÷12÷0.7 ≈ 36Ah → เลือกแบต 40–50Ah (หรือ 2 ก้อน 20Ah ขนาน)
UPS หรือ อินเวอร์เตอร์+แบต
- UPS ทั่วไป (offline/line-interactive) — ต่อปลั๊กแล้วจบ แต่มักสำรองได้แค่ 15–60 นาทีสำหรับโหลด 50W+ (แบตเล็ก) และเสียงเตือนถี่ เหมาะกันไฟตก/ดับสั้น ๆ
- อินเวอร์เตอร์ + แบตเตอรี (12V/24V) แยก — เลือกแบตใหญ่ได้ตามต้องการ (deep-cycle/ลิเธียม) รองรับหลายชม. ต่อโหลด 50W ได้ 6–12 ชม. คุ้มกว่าสำหรับตู้ที่ต้องพึ่งพาจริง ดูตัวเลือกสำเร็จรูปใน ระบบไฟสำรองตอนไฟดับ
- ไฮบริดโซลาร์ — ถ้าจะติดโซลาร์อยู่แล้ว เลือกอินเวอร์เตอร์ไฮบริดที่มีแบตสำรอง (ดู โซลาร์กับตู้ทะเล)
เทคนิคยืดเวลารอด
- สำรอง “ปั๊มไหลเวียนตัวเดียว” ก่อน (30W แทน 80W รวม) = ยืดเวลาเท่าตัว
- มี “แบตเตอรีสำรอง/พาวเวอร์แบงก์ + ปั๊มอากาศ 12V” เป็นชั้นที่ 2 — ถูกและกู้สถานการณ์ได้ (ต่อกับ DIY หลักการเดียวกัน)
- ซ้อมไฟดับ: ถอดปลั๊กจริงเดือนละครั้ง จับเวลา ดูว่าระบบสำรองทำงานครบจริงไหม
- แบตเสื่อมทุก 2–4 ปี (ขึ้นกับรอบใช้) — ตรวจแรงดัน/เปลี่ยนตามรอบ ดู ตารางบำรุงอุปกรณ์
สรุป
- คำนวณก่อนซื้อ — W × ชม. ÷ 12 ÷ 0.7 = Ah ที่ต้องมี
- เลี้ยงออกซิเจนก่อน — ปั๊มไหลเวียนคือโหลดอันดับ 1 ที่ต้องสำรอง
- หลายชั้น — UPS/อินเวอร์เตอร์ + พาวเวอร์แบงก์ปั๊มอากาศ = รอดทั้งไฟดับสั้น-ยาว
🔎 ระดับหลักฐาน: หลักวิศวกรรม/คู่มือผู้ผลิต (Engineering)
สูตรคำนวณแบตเตอรีเป็นหลักวิศวกรรมไฟฟ้าพื้นฐาน; การจัดลำดับโหลด/ระยะเวลารอดอ้างอิงแนวทางชุมชนและคู่มือระบบสำรอง — ตรวจสอบสเปกอุปกรณ์จริงก่อนติดตั้ง