นี่คือหน้า 'hub' ของเรื่องคุณภาพน้ำ — รวมทุกค่าที่ต้องรู้ ค่าเป้าหมาย สาเหตุที่ค่าเพี้ยน และวิธีแก้ พร้อมลิงก์ไปบทความเจาะลึกแต่ละเรื่อง (บทความน้ำของคุณจะถูกชี้มาที่หน้านี้เสมอ)
📏 ตารางค่ามาตรฐาน (เป้าหมาย)
| ค่า | ช่วงปลอดภัย | ช่วงเหมาะ (รีฟ) | เครื่องมือวัด |
|---|---|---|---|
| ความเค็ม (sg) | 1.021–1.027 | 1.024–1.026 | รีเฟรกโตมิเตอร์ (แม่นสุด) / ไฮโดรมิเตอร์ |
| ความเค็ม (ppt) | 28–36 | 33–35 | — |
| อุณหภูมิ | 24–28°C | 25–27°C | เทอร์โมมิเตอร์ 2 จุด |
| pH | 7.9–8.5 | 8.0–8.4 | pH meter / ชุดทดสอบ |
| KH (ด่าง) | 6–10 dKH | 7.5–9 dKH | ชุดทดสอบ KH |
| Ca | 380–480 ppm | 400–450 ppm | ชุดทดสอบ Ca |
| Mg | 1200–1450 ppm | 1280–1380 ppm | ชุดทดสอบ Mg |
| NH₃/NH₄ (แอมโมเนีย) | 0 | 0 | ชุดทดสอบ NH₃ |
| NO₂ (ไนไตรต์) | 0 | 0 (ต่ำกว่า 0.2) | ชุดทดสอบ NO₂ |
| NO₃ (ไนเตรต) | 0–30 | 1–10 | ชุดทดสอบ NO₃ |
| PO₄ (ฟอสเฟต) | 0–0.5 | 0.02–0.12 | ชุดทดสอบ PO₄ / Hanna |
| ORP | 250–450 mV | 300–400 mV | ORP meter |
| แคลเซียม/สารอินทรีย์อื่น | ดู ICP | ดู ICP | ICP test |
⚡ ตารางวินิจฉัย: ค่าเพี้ยน = สาเหตุ = แก้อะไร
| ค่าเพี้ยน | สาเหตุหลัก | แก้อย่างไร (เรียงด่วน) |
|---|---|---|
| แอมโมเนียสูง | ให้อาหารเกิน/ซาก/ระบบยังไม่ cycle/ตัวกรองตาย | หยุดอาหาร → เปลี่ยนน้ำ 30–50% → เติมแบคทีเรีย → ตีอากาศแรง → หาสาเหตุ (ซาก/ตัวกรอง) — อ่านบทความแอมโมเนียพุ่ง |
| ไนไตรต์สูง | cycle ไม่จบ / ตัวกรองพัง / ปลาเยอะ | เปลี่ยนน้ำ 30% → เติมแบคทีเรีย/หินเป็น → รอ 0 → ลดจำนวนปลา |
| ไนเตรตสูง | ให้อาหารเยอะ/เปลี่ยนน้ำน้อย/สกิมเมอร์เล็ก/ไม่มีทางออก N | เปลี่ยนน้ำ 50%×2 → ลดอาหาร → สกิมเมอร์ใหญ่ขึ้น → refugium/สาหร่าย → carbon dosing/biopellets — อ่านบทความลดไนเตรต |
| ฟอสเฟตสูง | อาหาร/น้ำประปา/หินปล่อย/ไม่มีตัวดูด | เปลี่ยนน้ำ → งดอาหารเสริม → GFO/แลนทานัม → สาหร่าย → อย่าให้ PO₄ ตกฮวบ (ปะการังช็อก) — อ่านบทความลดฟอสเฟต |
| pH ตกต่ำ | KH ต่ำ/คาร์บอนไดออกไซด์ห้องสูง/ออกซิเจนต่ำ | เปิดหน้าต่าง/เป่าผิวน้ำ → เพิ่ม KH → ไฟ refugium กลางคืน → ตรวจ KH — อ่านบทความ pH |
| pH สูงเกิน | โดสโซดาแอชเกิน/ปูน/อากาศเยอะผิดปกติ | ลดการโดส → เปลี่ยนน้ำ 20% → ตรวจ KH/Hanna — หยุดชั่วคราวจนค่ากลับ |
| KH ตก | ปะการังกิน KH → น้ำจืด ATO ไม่มี KH → โดสไม่พอ | วัดทุกวัน → โดสโซเดียมไบคาร์บอเนต/โซดาแอช ตามแคลคูเลเตอร์ → เพิ่มการโดสอัตโนมัติ — อ่านบทความ KH ตก |
| Ca ตก | ปะการัง/หอยมือเสือสร้างกระดูก + เปลี่ยนน้ำน้อย | โดส CaCl₂ ตามแคลคูเลเตอร์ → ตรวจ Mg (Ca ขึ้นไม่ได้ถ้า Mg ต่ำ) — อ่านบทความ Dosing |
| Mg ตก | โดสไม่พอ/ใช้เกลือคุณภาพต่ำ | โดส MgCl₂+MgSO₄ (80:20) → ตรวจ KH/Ca ตามมา |
| SG ต่ำ | เติมน้ำจืดเกิน/น้ำเกลืออ่อน/รั่ว | ตรวจการรั่ว → เติมน้ำเกลือ (SG 1.026) ทีละน้อย → วัดซ้ำ 24 ชม. |
| SG สูง | น้ำระเหย (สาเหตุอันดับ 1) | เติมน้ำจืด RO → ติดตั้ง ATO — อย่าเติมน้ำเกลือ (จะยิ่งสูง) |
| อุณหภูมิแกว่ง | ฮีตเตอร์/ชิลเลอร์เล็ก/แดด/แอร์ | ฮีตเตอร์+ชิลเลอร์คู่ วัตต์พอ → ย้ายตู้ให้พ้นแดด → ติดเทอร์โมมิเตอร์ 2 จุด — อ่านบทความอุณหภูมิ |
| น้ำขุ่น | ฝุ่น/แบคทีเรีย bloom/สาหร่ายตาย/ทรายฟุ้ง | เปลี่ยนน้ำ → ล้างไส้กรอง → ถ่าน/UV → หาสาเหตุ — อ่านบทความน้ำขุ่น |
| ORP ต่ำ | สารอินทรีย์เยอะ/ออกซิเจนต่ำ/ตัวกรองอุดตัน | เปลี่ยนน้ำ → สกิมเมอร์ → ล้างไส้กรอง/ซัมพ์ → (ขั้นสูง) โอโซน |
📅 วัดอะไร เมื่อไหร่ (ตารางภาคสนาม)
| ความถี่ | วัดค่า | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ทุกวัน | อุณหภูมิ + ปลา/ปะการัง | 1 นาที ก่อนนอน — จับความผิดปกติเร็วสุด |
| ทุกสัปดาห์ | SG + pH + KH | KH คือค่าแรกที่จะเพี้ยนเมื่อปะการังกิน |
| ทุก 2 สัปดาห์ | NO₃ + PO₄ | ก่อน/หลังเปลี่ยนน้ำ เทียบกัน |
| รายเดือน | Ca + Mg (รีฟ) / NH₃+NO₂ (ตู้ใหม่) | ตู้ ULNS วัดทุกสัปดาห์ |
| รายปี | ICP (ธาตุทุกตัว) | รู้ธาตุที่ขาด/เกินที่ชุดทดสอบบ้านวัดไม่ได้ |
📚 ลิงก์เจาะลึกทุกเรื่อง (จาก hub นี้)
- ค่าน้ำพื้นฐาน → ค่าคุณภาพน้ำตู้ทะเล: ตารางพารามิเตอร์ฉบับสมบูรณ์
- แคลเซียม/KH/Mg → สมดุลสามเส้า Ca-Alk-Mg
- pH → pH ในตู้ทะเล: ทำไมค่าแกว่ง
- KH/pH ตก → ค่า pH/KH ตก: สาเหตุและวิธีแก้
- น้ำ RO/DI + เกลือ → น้ำ RO/DI กับเกลือทะเล · เลือกเกลือผสมน้ำทะเล
- ชุดทดสอบ → ชุดทดสอบน้ำ: เลือกยังไง ใช้ให้แม่น
- ICP → ICP Test: ตรวจน้ำแบบห้องแล็บ
- ลดไนเตรต/ฟอสเฟต → ไนเตรต/ฟอสเฟตสูง: วิธีลดสารอาหารทุกแบบ · ลดฟอสเฟตขั้นสูง
- Dosing → การเติมสารอาหาร (Dosing) · Carbon Dosing · Calcium Reactor · Kalkwasser
- เปลี่ยนน้ำ → เปลี่ยนน้ำตู้ทะเล Step-by-step · การเปลี่ยนน้ำ ตู้ปลาทะเล
- ตั้งตู้/cycle → ไซเคิลตู้ทะเล: วงจรไนโตรเจน · ตั้งตู้ทะเลตู้แรก
❓ คำถามที่พบบ่อย (คุณภาพน้ำ)
ถาม: ค่าต้องตรงเป๊ะไหม? ตอบ: อยู่ในช่วงปลอดภัยก็พอ — 'นิ่ง' สำคัญกว่า 'เป๊ะ' การแกว่งคือตัวทำร้าย
ถาม: วัดค่าแล้วค่าเพี้ยนเล็กน้อย ต้องแก้เลยไหม? ตอบ: เบี่ยงเล็กน้อยและนิ่ง = สังเกตต่อ ไม่ต้องแก้; เพี้ยนมาก/แกว่ง = แก้ตามตารางข้างบน
ถาม: ใช้ชุดทดสอบ 2 ยี่ห้อแล้วค่าต่างกัน ใครถูก? ตอบ: ชุดทดสอบแต่ละแบรนด์มี error; ใช้แบรนด์เดียวกันเทียบกันเสมอ + ยืนยันด้วยรีเฟรกโตมิเตอร์/Hanna/ICP เมื่อสงสัย
กฎเหล็กของคัมภีร์นี้: 'วัดก่อนแก้ อย่าแก้โดยไม่วัด' — 90% ของปัญหาน้ำแก้ได้ด้วยวิธีพื้นฐาน (เปลี่ยนน้ำ/ลดอาหาร/ล้างไส้กรอง) ที่เหลือค่อยไล่ตามตารางวินิจฉัยทีละบรรทัด