LPS บางชนิด (Caulastrea, Lobophyllia, Euphyllia โคนหนา) หนีบ/หักด้วยมือไม่ไหว — Bandsaw ใบเพชรตัดโครงหินปูนได้เรียบ ลดการบอบช้ำ และเพิ่มอัตรารอดเทียบกับค้อนงัด
เครื่องมือที่ใช่
- Bandsaw ใบเพชร (diamond blade) — ฟาร์ม/ช่างใช้ตัดหิน/ปะการังโขด รุ่นเล็กตั้งโต๊ะราคาไม่สูงนัก เหมาะตัดชิ้นใหญ่หลายชิ้นต่อเดือน
- Dremel/โรตารี + จานตัดบาง — สำหรับ LPS ก้านเดียว/ชิ้นเล็ก (ดู เทคนิคแฟรกแต่ละชนิด)
- ไม่แนะนำค้อน/สิ่วกับ LPS เนื้อนิ่ม — โครงแตกบิ่น เนื้อเยื่อฉีก ติดเชื้อง่าย
ขั้นตอน
- เตรียมถังน้ำปะการัง (น้ำจากตู้) + ถาดรอง + ผ้าเปียก
- ตัดที่ “โครง” ไม่ใช่เนื้อ: หาจุดระหว่างหัว/พอลิป ตัดให้ห่างเนื้อเยื่อมีชีวิต 3–5 มม.
- ล้างเศษปูนด้วยน้ำปะการัง อย่าให้ฝุ่นฟุ้งเข้าตู้หลัก
- แช่/ล้างในน้ำสะอาด วางพักในแสงรำไร 1–2 ชม. ให้เมือกเคลียร์
- ติดแท่น (กาวปะการัง/ซูเปอร์กลูเจล) วางคืนโซนน้ำไหลดี ไฟเดิม (ดู คู่มือแฟรกปะการัง สำหรับการติด/ดูแลหลังตัด)
การดูแลหลังตัด (สำคัญ)
- เนื้อเยื่อบริเวณตัดจะหด/เป็นเมือก 1–2 วัน แล้วเริ่มปิด — อย่าตกใจถ้าไม่บานวันแรก
- ค่าน้ำต้องนิ่งสุด: Ca/KH ไม่แกว่ง (ดู การตกตะกอน KH), งดการย้าย/จับต้อง 1 สัปดาห์
- LPS บางชนิด (Euphyllia) เครียดง่ายจากแผล — ถ้าซื้อ “แฟรกตัดใหม่” จากร้าน ให้ถามอายุแผล ควรเป็นแผลที่สมานแล้ว 1–2 สัปดาห์ (ดู Euphyllia)
- ถ้าเนื้อเยื่อถอยจากแผลขึ้นไปเรื่อย = ตัดซ้ำให้พ้นจุดเน่า (หลักเดียวกับ STN)
สรุป
- Bandsaw ใบเพชร เหมาะ LPS โครงหนา — ตัดโครงไม่ใช่เนื้อ
- ล้างเศษปูน+พักแผล ก่อนติดแท่น/ขาย
- น้ำนิ่ง 1 สัปดาห์หลังตัด = อัตรารอดสูงสุด
🔎 ระดับหลักฐาน: แนวปฏิบัติชุมชน/ฟาร์ม (Community/Farm practice)
เทคนิค bandsaw ใช้แพร่หลายในฟาร์มปะการังไทย/เทศ (ไม่มีงานวิจัยเฉพาะ); ผลลัพธ์ขึ้นกับความสะอาดและสภาพปะการัง — ฝึกกับชิ้นที่ไม่แพงก่อน